Zaloguj się
Twój koszyk:

Liczba produktów: 0
Wartość produktów: 0
 Skip Navigation LinksTomtronix : Artykuły : CAT IV

Spis artykułów

Artykuły techniczne


CAT IV

Artykuł wyjaśnia znaczenie klasyfikacji kategorii przepięciowej instalacji CATCzytelnik (1977 bytes)


Współczesne mierniki są specyfikowane do użycia w instalacjach kategorii CAT IV, jak również CAT III oraz CAT II. Informacja ta jest podana zazwyczaj na etykiecie gniazd pomiarowych przyrządu symbolem widocznym poniżej.

CAT IV

Dlaczego zaszeregowanie CAT jest takie ważne?
Klasyfikacja CAT (kategoria) przyrządu definiuje w którym miejscu instalacji przyrząd może być bezpiecznie użytkowany. Informacja ta jest zazwyczaj umieszczana na przyrządzie między zaciskami pomiarowymi i występuje jako CAT II, CAT III lub CAT IV. CAT I nie jest już generalnie używana, ponieważ nie znajduje praktycznego zastosowania.

Co oznacza kategoria CAT?
Kategoria CAT definiuje poziom przepięć dla jakich przyrząd został skonstruowany, aby móc je wytrzymać. Przepięcia zmieniają się co do amplitudy i czasu trwania w zależności od źródła przepięć.
Przepięcia wytwarzane w sieciach o dużej energii są bardziej niebezpieczne niż przepięcie na odseparowanym kablu, ponieważ mogą być dostarczane większe prądy w przypadku wystąpienia stanów nieustalonych.
Przepięcia mogą mieć amplitudę kilku kV, ale ich czas trwania jest zazwyczaj bardzo krótki, może wynosić tylko 50 mikrosekund. Przepięcie samo z siebie powoduje niewielkie uszkodzenia. Jednakże, gdy wystąpi ma szczycie amplitudy sinusoidy napięcia sieciowego, wtedy może zainicjować łuk (zwarcie obwodu), który trwa aż do końca okresu. W przypadku systemu CAT IV dostępny prąd zwarcia może przekraczać 1000A. Generuje to setki kilowatów energii cieplnej w małej przestrzeni w ciągu kilku milisekund, tworząc wielki wybuch, możliwość spowodowania oparzeń, pożaru lub eksplozji.
Przyrządy przeznaczone dla danej kategorii mają wystarczające odległości pomiędzy krytycznymi podzespołami w celu zapobiegnięcia powstania łuku, od inicjującego przebicia, pochodzącego od przepięcia.

Norma IEC 61010 definiuje wymagania konstrukcyjne dla przyrządów do których deklaruje się daną kategorię, norma specyfikuje wymagania elektryczne oraz fizyczne.
Ostatnio firmy, a w szczególności firmy zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, wymagają od wszystkich przyrządów pomiarowych, aby były specyfikowane dla kategorii CAT IV. Jest to wynikiem zranień doznanych przez elektryków używających przyrządów o nieprawidłowej kategorii CAT podczas prac przy sieciach elektrycznych. Wymagania te są stosowane dla mierników impedancji pętli oraz mierników rezystancji izolacji.

Gdzie znajdujemy zastosowania CAT IV?
Instalacje elektryczne mogą być podzielone na kategorie od CAT I do CAT IV w sposób pokazany poniżej.

Definicje CAT IV
Definicje kategorii

Rysunek pokazuje linię energetyczną (napowietrzną lub kablową) jako kategorię CAT IV, ponieważ energia dostępna z sieci jest dużo większa w sąsiedztwie transformatora. Sprzęt pomiarowy właściwy do stosowania w takich warunkach powinien być specyfikowany dla kategorii CAT IV.

Dalej, napięcie po przejściu przez tablicę bezpieczników (tablicę rozdzielczą) wchodzi do budynku, impedancja pętli rośnie i przepięcia są bardziej tłumione, redukując energię dostępną w czasie przepięcia. Zdolność przyrządu do wytrzymywania łuku już nie jest tak ostra, stąd kategoria CAT III.

Postępując dalej wzdłuż instalacji musi być zapewniana coraz mniejsza ochrona przyrządu. W gniazdku lub punkcie oświetleniowym obwód jest klasyfikowany kategorią CAT II i urządzenia takie, jak kserokopiarki, telewizory, etc. mogą być rozważane jako środowisko kategorii CAT I.

Większość mierników elektrycznych jest specyfikowana dla CAT II lub czasami dla CAT III. Przyrządy te nie są przeznaczone do używania w obwodach o większej energii CAT IV. Chociaż w praktyce może się tak zdarzyć.

Łatwo udowodnić, że mierniki do badań wyłączników RCD nigdy nie będą potrzebowały być używane w CAT IV z powodu umiejscowienia RCD w instalacji.

Dlaczego 600V?
Napięcie pracy (lub ciągle wytrzymywane) oznacza, że przyrząd może być podłączony do obwodu jednofazowego 600V faza do ziemi bez żadnego ryzyka dla przyrządu lub operatora.

Ale miernik rezystancji izolacji służy do pomiaru obwodów bez napięciowych?
Oczywiście, ale może być również używany do pomiaru napięć oraz może być użyty do weryfikowania napięcia sieci. Pod tym względem nie ma różnicy w stosunku do multimetrów.

Kto może potrzebować CAT IV?

  • Firmy elektryczne: Jak już wspomniano, dla pomiarów w sieciach elektrycznych istnieją teraz przyrządy specyfikowane dla kategorii CAT IV w celu zredukowania ryzyka ich operatorów i w konsekwencji odpowiedzialności, gdy przyrząd jest używany wewnątrz i na zewnątrz budynku. Dotyczy to mierników rezystancji izolacji w takim samym stopniu, jak mierników napięcia, ponieważ mierniki rezystancji izolacji posiadają funkcję pomiaru istniejącego napięcia, jak również mogą być przypadkowo podłączone do obwodów pod napięciem, będąc w innych trybach pomiarowych.
  • Każdy elektryk: pracując poza posesją, przy sieciach napowietrznych lub kablowych, będzie pracował w warunkach CAT IV i powinien posługiwać się właściwie specyfikowanym przyrządem.

Kilka podstawowych statystyk
Małe przepięcia (kilkaset woltów) występują w systemach zasilających w większości dni w roku. Duże przepięcia (5kV do 10kV) nie występują często. Jednakże, są nieprzewidywalne, głównie powodowane przez uderzenia piorunowe w linie napowietrzne. Używając przyrząd o właściwych danych znamionowych, szansa niebezpiecznego przebicia jest jak jeden do miliona dla każdej godziny podłączenia do sieci. Używanie kategorii niższej o jeden zwiększa współczynnik prawdopodobieństwa około 30 razy. Oznacza to, że jeżeli 100 elektryków używających przyrządy ze złą kategorią i podłączonych do sieci pod napięciem przez jedną godzinę każdego dnia, 200 dni w roku, jest prawdopodobne, że niebezpieczna sytuacja wystąpi raz co każde 18 miesięcy!


Powiadomienie o plikach cookie. Witryna korzysta z plików cookie.
Pozostając na tej stronie, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie.
Dowiedz się więcej